Trả lời nhanh: Từ kỳ tính thuế năm 2026, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với tiền lương thay đổi theo hướng có lợi cho người làm công: mức giảm trừ cho bản thân tăng từ 11 lên 15,5 triệu đồng/tháng, mỗi người phụ thuộc từ 4,4 lên 6,2 triệu đồng/tháng, và biểu thuế rút từ 7 bậc xuống 5 bậc (5%, 10%, 20%, 30%, 35%). Người lương 30 triệu nuôi một con giờ chỉ đóng khoảng 257.500 đồng thuế mỗi tháng, thay vì gần 970.000 đồng như trước. Vì nửa đầu năm 2026 nhiều nơi vẫn khấu trừ theo cách cũ, khi quyết toán năm 2026 (hạn chậm nhất cuối tháng 4/2027 nếu tự quyết toán) không ít người sẽ được hoàn thuế.
TL;DR (đọc trong 30 giây)
- Giảm trừ gia cảnh 2026: 15,5 triệu/tháng cho bản thân, 6,2 triệu/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15).
- Biểu thuế lương mới 5 bậc theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, áp dụng cho cả năm 2026.
- Khoản trừ mới: chi phí khám chữa bệnh tối đa 23 triệu/năm và học phí tối đa 24 triệu/năm, cần hóa đơn đúng tên.
- Thu nhập vãng lai: từ 1/7/2026 chỉ bị khấu trừ 10% khi nhận từ 5 triệu đồng/lần trở lên (trước là 2 triệu).
- Không còn “đăng ký mã số thuế”: số định danh cá nhân 12 số trên căn cước chính là mã số thuế.
- Tự quyết toán trên eTax Mobile hoặc canhan.gdt.gov.vn, đăng nhập bằng VNeID mức 2, hạn ngày cuối cùng của tháng thứ 4 năm sau.
Lưu ý: Bài viết tổng hợp từ văn bản pháp luật và hướng dẫn của cơ quan thuế, cập nhật đến ngày 13/10/2026. Quy định thuế năm 2026 đang trong giai đoạn chuyển tiếp và có thể tiếp tục được điều chỉnh. Đây là thông tin tham khảo, không phải tư vấn thuế; trường hợp cụ thể hãy hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc chuyên gia thuế. Xem thêm Miễn trừ trách nhiệm.
Năm 2026 thuế TNCN thay đổi những gì
Năm 2026 có ba văn bản lớn cùng tác động đến người làm công: Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 nâng mức giảm trừ gia cảnh, Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 (hiệu lực 1/7/2026, phần tiền lương áp dụng cho cả kỳ tính thuế 2026) và Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết. Bảng dưới gom những điểm ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của bạn:
| Nội dung | Trước đây | Năm 2026 |
|---|---|---|
| Giảm trừ bản thân | 11 triệu/tháng | 15,5 triệu/tháng (186 triệu/năm) |
| Giảm trừ mỗi người phụ thuộc | 4,4 triệu/tháng | 6,2 triệu/tháng |
| Biểu thuế tiền lương | 7 bậc, 5% đến 35% | 5 bậc: 5%, 10%, 20%, 30%, 35% |
| Chi phí y tế, giáo dục | Không được trừ | Trừ tối đa 23 triệu/năm (y tế) và 24 triệu/năm (giáo dục) |
| Quỹ hưu trí tự nguyện, bảo hiểm hưu trí | Tối đa 1 triệu/tháng | Tối đa 3 triệu/tháng (từ 1/7/2026) |
| Khấu trừ 10% thu nhập vãng lai | Từ 2 triệu/lần | Từ 5 triệu/lần (từ 1/7/2026) |
| Tiền ăn giữa ca bằng tiền | Miễn đến 730.000 đồng/tháng | Chỉ tính thuế phần vượt 1,2 triệu/tháng |
| Mã số thuế cá nhân | Mã 10 số riêng | Dùng số định danh cá nhân 12 số (từ 1/7/2025) |
Điểm chuyển tiếp cần nhớ: thu nhập trả từ tháng 1 đến tháng 6/2026 đã được khấu trừ theo cách cũ thì không phải khai lại từng tháng. Phần chênh lệch sẽ được tính lại khi quyết toán cả năm 2026. Đây chính là lý do nhiều người sẽ có tiền hoàn thuế trong năm 2027.
Biểu thuế lũy tiến 5 bậc năm 2026
Thuế TNCN từ tiền lương tính theo biểu lũy tiến từng phần: mỗi phần thu nhập nằm ở bậc nào thì chịu thuế suất của bậc đó, chứ không phải toàn bộ thu nhập chịu mức cao nhất. Thuế tính trên thu nhập tính thuế, tức là sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ.
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thu nhập tính thuế/năm | Thuế suất |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu | Đến 120 triệu | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu | Trên 120 đến 360 triệu | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu | Trên 360 đến 720 triệu | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu | Trên 720 triệu đến 1,2 tỷ | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu | Trên 1,2 tỷ | 35% |
Công thức tính nhanh theo tháng (TNTT là thu nhập tính thuế, đơn vị triệu đồng). Các công thức này cho kết quả giống hệt cách cộng từng bậc, chỉ gọn hơn:
| Nếu TNTT | Thuế phải nộp |
|---|---|
| Đến 10 | 5% × TNTT |
| Trên 10 đến 30 | 10% × TNTT − 0,5 |
| Trên 30 đến 60 | 20% × TNTT − 3,5 |
| Trên 60 đến 100 | 30% × TNTT − 9,5 |
| Trên 100 | 35% × TNTT − 14,5 |
Ví dụ: thu nhập tính thuế 20 triệu/tháng thì thuế là 10% × 20 − 0,5 = 1,5 triệu đồng.
Giảm trừ gia cảnh và các khoản được trừ
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Bảo hiểm bắt buộc − Giảm trừ gia cảnh − Các khoản được trừ khác. Các khoản giúp bạn giảm thuế gồm:
- Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng, tự động áp dụng, không cần đăng ký.
- Giảm trừ người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người, nhưng phải đăng ký mới được tính. Người phụ thuộc thường là con chưa thành niên hoặc đang đi học, cha mẹ, vợ chồng không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập vượt mức quy định. Điều kiện cụ thể về tuổi và thu nhập nên kiểm tra theo hướng dẫn của cơ quan thuế trước khi đăng ký.
- Bảo hiểm bắt buộc: phần người lao động đóng (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) được trừ trước khi tính thuế.
- Quỹ hưu trí tự nguyện, bảo hiểm hưu trí bổ sung: từ 1/7/2026 được trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng, tính cả phần công ty đóng cho bạn.
- Chi phí khám chữa bệnh: tối đa 23 triệu đồng/năm, áp dụng cho chi phí tại cơ sở trong nước, thuộc danh mục được bảo hiểm y tế chi trả, của bạn hoặc người phụ thuộc.
- Chi phí giáo dục, đào tạo: tối đa 24 triệu đồng/năm cho học phí tại cơ sở trong nước, từ mầm non, phổ thông đến đại học, học nghề.
- Đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học: cho tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp theo quy định.
Với khoản trừ y tế và giáo dục, bạn cần hóa đơn, chứng từ ghi đúng thông tin của bạn hoặc người phụ thuộc, và khoản chi đó không được nguồn khác chi trả (ví dụ bảo hiểm đã thanh toán thì không được trừ lại). Văn bản hướng dẫn chưa nói rõ mức trần 23 triệu và 24 triệu tính chung cho cả gia đình hay tính riêng từng người, nên nếu gia đình bạn có chi phí lớn, hãy hỏi cơ quan thuế trước khi kê khai. Giữ hóa đơn từ bây giờ, đừng đợi đến lúc quyết toán mới đi xin lại.
Ví dụ tính thuế với 3 mức lương
Giả định: đóng bảo hiểm bắt buộc 10,5% trên toàn bộ lương, không có khoản miễn thuế hay giảm trừ nào khác. Đơn vị: triệu đồng/tháng.
| Trường hợp | Lương 20, độc thân | Lương 30, nuôi 1 con | Lương 40, 2 người phụ thuộc |
|---|---|---|---|
| Bảo hiểm bắt buộc (10,5%) | 2,1 | 3,15 | 4,2 |
| Giảm trừ gia cảnh mới | 15,5 | 15,5 + 6,2 = 21,7 | 15,5 + 12,4 = 27,9 |
| Thu nhập tính thuế | 2,4 | 5,15 | 7,9 |
| Thuế mỗi tháng năm 2026 | 120.000 đồng | 257.500 đồng | 395.000 đồng |
| Thuế mỗi tháng theo cách cũ | 440.000 đồng | 967.500 đồng | 1.650.000 đồng |
| Tiết kiệm mỗi năm | khoảng 3,8 triệu | khoảng 8,5 triệu | khoảng 15 triệu |
Ba con số này giải thích vì sao quyết toán năm 2026 đáng để bạn dành một buổi tối: nếu nửa đầu năm công ty vẫn khấu trừ theo biểu cũ, phần nộp dư sẽ được trả lại khi quyết toán.
Ai nên tự quyết toán thuế năm 2026
Nếu cả năm bạn chỉ nhận lương ở một nơi, cách nhẹ nhàng nhất là ủy quyền cho công ty quyết toán thay. Bạn nên tự quyết toán khi rơi vào một trong các trường hợp sau:
- Có thu nhập từ hai nơi trở lên trong năm, ví dụ làm hai công ty hoặc có thêm thu nhập cộng tác, freelance.
- Đổi việc giữa năm và công ty mới không nhận quyết toán thay cho cả phần thu nhập ở công ty cũ.
- Muốn được trừ chi phí y tế, giáo dục mà công ty không kê giúp, hoặc mới đăng ký người phụ thuộc muộn trong năm.
- Bị khấu trừ dư, ví dụ bị khấu trừ 10% các khoản vãng lai trong khi tổng thu nhập cả năm chưa đến mức phải nộp nhiều như vậy.
Cách tự quyết toán thuế TNCN online từng bước
- Chọn kênh: ứng dụng eTax Mobile trên điện thoại, hoặc trang dành cho cá nhân canhan.gdt.gov.vn. Cục Thuế cũng tiếp nhận qua Cổng Dịch vụ công.
- Đăng nhập bằng VNeID: cần tài khoản định danh điện tử mức 2. Nếu chưa có, xem cách đăng ký VNeID.
- Mã số thuế là số căn cước: từ 1/7/2025, số định danh cá nhân 12 số được dùng thay mã số thuế cho cá nhân và người phụ thuộc. Bạn không cần đi đăng ký mã số thuế riêng nữa.
- Đăng ký người phụ thuộc (nếu chưa làm) và cập nhật ngay khi có thay đổi như sinh con, cha mẹ nghỉ hưu.
- Mở tờ khai quyết toán 02/QTT-TNCN: hệ thống có thể điền sẵn dữ liệu thu nhập và số thuế đã khấu trừ do các công ty, ngân hàng, công ty chứng khoán đã kê khai.
- Đối chiếu từng dòng với chứng từ khấu trừ thuế và bảng lương của bạn, bổ sung thu nhập còn thiếu.
- Kê khai các khoản giảm trừ: người phụ thuộc, bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện, chi phí y tế và giáo dục có hóa đơn.
- Xem kết quả: hệ thống tính số thuế phải nộp so với số đã nộp. Nộp thiếu thì nộp bổ sung qua ứng dụng ngân hàng; nộp dư thì chọn hoàn thuế về tài khoản ngân hàng đứng tên bạn hoặc bù trừ cho năm sau.
- Nộp tờ khai và theo dõi thông báo trên ứng dụng hoặc email.
Hạn nộp: theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cá nhân trực tiếp quyết toán nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ khi kết thúc năm, tức 30/4/2027 cho năm thuế 2026. Nếu hạn trùng ngày nghỉ lễ thì được lùi sang ngày làm việc kế tiếp, nên hãy xem thông báo của Cục Thuế vào thời điểm đó. Công ty quyết toán thay cho nhân viên có hạn sớm hơn, ngày cuối cùng của tháng thứ 3.
Thời gian hoàn thuế: theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau được giải quyết chậm nhất trong 6 ngày làm việc kể từ khi cơ quan thuế thông báo tiếp nhận. Cục Thuế cũng đang áp dụng hoàn thuế tự động cho các hồ sơ đủ điều kiện.
Các khoản thu nhập đặc thù
Thu nhập freelance, cộng tác viên
Từ 1/7/2026, tổ chức trả thu nhập cho cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký dưới 3 tháng chỉ phải khấu trừ 10% khi chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên (trước đây là 2 triệu). Khoản dưới 5 triệu chỉ bị khấu trừ nếu bạn yêu cầu. Nếu dự kiến cả năm thu nhập của bạn sau giảm trừ chưa đến mức phải nộp thuế, bạn có thể làm bản cam kết gửi nơi trả tiền để không bị khấu trừ. Muốn có thêm nguồn thu nhập kiểu này, tham khảo 7 cách tăng thu nhập phụ.
Đầu tư chứng khoán, chứng chỉ quỹ
- Bán chứng khoán: vẫn chịu thuế 0,1% trên giá bán mỗi lần, công ty chứng khoán khấu trừ tự động. Các đề xuất đánh thuế 20% trên lãi đã không được áp dụng.
- Cổ tức bằng tiền: vẫn chịu thuế 5%, được khấu trừ trước khi tiền về tài khoản.
- Chứng chỉ quỹ mở: điểm mới đáng chú ý, nắm giữ từ 2 năm trở lên thì được miễn thuế khi bán, kể cả chứng chỉ quỹ mua trước 1/7/2026 nếu đủ thời gian nắm giữ. Đây là thêm một lý do để đầu tư dài hạn qua quỹ, xem quỹ mở và ETF khác nhau thế nào.
- Chứng khoán nước ngoài: có quy định riêng, xem thuế khi đầu tư chứng khoán Mỹ từ Việt Nam.
Cho thuê nhà
Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, áp dụng từ 1/1/2026, cá nhân cho thuê bất động sản có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Nhưng bạn vẫn phải khai báo doanh thu và tài khoản nhận tiền theo Mẫu 01/BĐS, chậm nhất ngày 31/1 của năm sau (hoặc khai 2 lần: trước 31/7 và trước 31/1 năm sau), qua eTax Mobile hoặc dichvucong.gdt.gov.vn. Doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm thì phải nộp thuế; cách tính chi tiết cho phần này nên đối chiếu hướng dẫn mới nhất của cơ quan thuế.
Sai lầm phổ biến khi quyết toán
- Dùng số liệu cũ: nhiều bài viết cuối năm 2025 trích dự thảo luật (biểu thuế 5–15–25–30–35%, thuế 20% trên lãi chứng khoán, ngưỡng cho thuê 500 triệu). Những con số này đã không còn đúng.
- Không đăng ký người phụ thuộc: mỗi người phụ thuộc giờ giảm 6,2 triệu/tháng, tức 74,4 triệu thu nhập tính thuế mỗi năm. Bỏ quên là mất tiền thật.
- Không giữ hóa đơn y tế, học phí: khoản trừ mới chỉ có giá trị khi chứng từ ghi đúng tên.
- Bỏ qua tiền hoàn thuế: năm 2026 là năm chuyển tiếp, khả năng được hoàn cao hơn mọi năm. Không quyết toán thì tiền nộp dư vẫn nằm ở ngân sách.
- Khai thiếu thu nhập vãng lai: cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu từ nơi trả tiền. Khai thiếu bị truy thu kèm tiền chậm nộp.
- Cho thuê nhà dưới 1 tỷ rồi bỏ khai báo: miễn thuế không đồng nghĩa với miễn khai.
Câu hỏi thường gặp
Lương bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế TNCN năm 2026?
Nếu không có người phụ thuộc và đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, lương từ khoảng 17,3 triệu đồng/tháng trở lên mới phát sinh thuế (vì 17,3 triệu trừ 10,5% bảo hiểm còn khoảng 15,5 triệu, đúng bằng mức giảm trừ bản thân). Mỗi người phụ thuộc nâng ngưỡng này thêm gần 7 triệu đồng.
Tháng 1 đến tháng 6 công ty tính thuế theo cách cũ thì sao?
Bạn không phải khai lại từng tháng. Phần chênh lệch được tính lại khi quyết toán năm 2026. Nếu đã nộp dư, bạn được hoàn hoặc bù trừ.
Tôi có cần đăng ký mã số thuế không?
Không. Từ 1/7/2025, số định danh cá nhân 12 số (số căn cước) được dùng thay mã số thuế. Người phụ thuộc cũng dùng số định danh của chính họ.
Khai thuế qua app hay web tốt hơn?
eTax Mobile tiện cho trường hợp đơn giản, có tờ khai điền sẵn. Trang canhan.gdt.gov.vn trên máy tính dễ thao tác hơn khi bạn có nhiều nguồn thu nhập hoặc nhiều chứng từ cần đối chiếu. Cả hai đều đăng nhập được bằng VNeID.
Bao lâu thì nhận được tiền hoàn thuế?
Hồ sơ thuộc diện hoàn trước, kiểm tra sau được giải quyết chậm nhất 6 ngày làm việc kể từ khi cơ quan thuế thông báo tiếp nhận. Hồ sơ phải kiểm tra trước thì lâu hơn. Tiền chuyển vào tài khoản ngân hàng đứng tên bạn.
Có nên thuê dịch vụ quyết toán thuế không?
Nếu bạn chỉ có lương ở một hoặc hai nơi, tự làm trên eTax Mobile mất khoảng 30–60 phút. Thuê dịch vụ hợp lý khi bạn có thu nhập phức tạp như kinh doanh, nhiều bất động sản cho thuê, thu nhập từ nước ngoài.
Kết luận
Năm 2026 là năm hiếm hoi thuế TNCN thay đổi theo hướng giảm rõ rệt cho người làm công ăn lương. Ba việc nên làm ngay: kiểm tra đã đăng ký đủ người phụ thuộc chưa, bắt đầu giữ hóa đơn khám chữa bệnh và học phí ghi đúng tên, và đánh dấu lịch quyết toán đầu năm 2027 để không bỏ lỡ tiền hoàn thuế.
Số tiền thuế tiết kiệm được mỗi tháng là cơ hội tốt để đưa vào kế hoạch tài chính dài hạn. Đọc thêm: quy tắc ngân sách 50/30/20, cẩm nang quản lý tài chính cá nhân 2026 và lập kế hoạch nghỉ hưu cho người 30+.
Nguồn tham khảo
- Cổng Xây dựng chính sách, pháp luật (Chính phủ), Giới thiệu Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
- Cổng Xây dựng chính sách, pháp luật, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh.
- Cổng Xây dựng chính sách, pháp luật, Quy định mới về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân, 3/7/2026.
- LuatVietnam, Điểm mới của Nghị định 253/2026/NĐ-CP về thuế thu nhập cá nhân, 4/7/2026.
- Báo Chính phủ, Doanh thu cho thuê nhà dưới 1 tỷ đồng vẫn phải khai báo thuế, 12/6/2026.
- Báo Chính phủ, Cục Thuế lưu ý khi quyết toán và hoàn thuế tự động, 5/3/2026.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế (hạn quyết toán, thời hạn hoàn thuế).